Διαφορές του νεου από τον παλιό κανονισμό του ΕΟΠΥΥ

Παραθέτω τις διαφορές που προκύπτουν από τον νεο κανονισμό παροχών του ΕΟΠΥΥ που δημοσιεύτηκε επισημαίονοντας τα κυριότερα σημεία ενώ στο link Διαφορές του νεου από τον παλιό κανονισμό μπορεί κανείς να τις δει αναλυτικά. Τα σχόλια δεν υιοθετούνται από διαχειριστή του Blog ωστόσο η επεξεργασία των πραγματικών αλλαγών είναι πολύ καλή και αξίζει συγχαρητήρια.

Ακολουθεί παρουσίαση κατ’ άρθρο των βασικών τροποποιήσεων του Κανονισμού.

Άρθρο 9 – Φαρμακευτική περίθαλψη

Επιβάλλονται εισοδηματικά κριτήρια για τη δωρεάν χορήγηση υγειονομικού υλικού σε παραπληγικούς, τετραπληγικούς, νεφροπαθείς, μεταμοσχευμένους, οροθετικούς, κ.ά.

 Μειώθηκε η κάλυψη κατά 10 ευρώ ανά είδος για μια σειρά από αναλώσιμο υγειονομικό υλικό (οστομικά υλικά).

 Καταργήθηκε η χορήγηση προθέσεων σιλικόνης έως 200 ευρώ ετησίως επί μαστεκτομής.

 Αφαιρέθηκε η δυνατότητα να χορηγούνται με αιτιολογημένη γνωμάτευση του θεράποντος ιατρού επιπλέον ποσότητες από αυτές που προβλέπονται αναλωσίμων υλικών διαβήτη (ταινίες μέτρησης, βελόνες κ.ά)

 Αφαιρέθηκε η προθεσμία των 45 ημερών για την εξόφληση από τον ΕΟΠΥΥ των εκτελούμενων συνταγών των φαρμακοποιών.

 Συστήνεται με απόφαση του προέδρου του ΕΟΠΥΥ 5μελής τουλάχιστον επιτροπή αποτελούμενη από γιατρούς και φαρμακοποιούς για την αξιολόγηση των στοιχείων της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και της ψηφιακής επεξεργασίας των συνταγών.

 Ορίζεται ότι η ΚΜΕΣ και η ΗΔΙΚΑ καταρτίζουν μηνιαίες εκθέσεις σχετικά με την συνταγογραφική δραστηριότητα και η έκθεση αυτή αποτελεί επαρκές στοιχείο για την εισαγωγή του υπαιτίου σε πειθαρχική δίκη και εφόσον προκύπτει ζημιά του φορέα σε καταλογισμό αυτής σε βάρος του.

Άρθρο 10 – Νοσοκομειακή περίθαλψη

 Καθορίζεται συμμετοχή σε ποσοστό 50% σε ασφαλισμένους του ΟΓΑ και 30% στους ασφαλισμένους των λοιπών ταμείων επί του συνόλου της δαπάνης νοσηλείας που αποζημιώνει ο ΕΟΠΥΥ σε συμβεβλημένες ιδιωτικές κλινικές όταν γίνεται χρήση των ΚΕΝ. Τα ποσοστά αυτά διαμορφώνονται σε 20% και 10% αντίστοιχα όταν νοσηλεύονται σε συμβεβλημένες ιδιωτικές κλινικές που αποζημιώνονται

με ημερήσιο νοσήλιο.

Μειώνονται τα καλυπτόμενα ποσά για νοσηλεία σε ΜΕΘ τα οποία διαμορφώνονται ανάλογα με τις μέρες νοσηλείας από 800-550-400ευρώ σε 700-500-350ευρώ αντίστοιχα.

 Μειώνονται επίσης τα καλυπτόμενα ποσά για νοσηλεία σε ΜΑΦ Κέντρων Αποθεραπείας- Αποκατάστασης τα οποία διαμορφώνονατι ανάλογα με τις μέρες νοσηλείας από 250-200ευρώ σε 200- 150ευρώ αντίστοιχα.

 Μειώνεται επιπλέον το ποσό που αποζημιώνεται για χρήση αποκλειστικής νοσοκόμας για μέχρι οκτώ νύχτες και από τα 32 ευρώ γίνεται 28 ευρώ για τις καθημερινές ενώ τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες από τα 40ευρώ πάει στα 35 ευρώ.

Περιορίζεται η δυνατότητα κάλυψης των δαπανών συνοδού σε περίπτωση μεταφοράς ασθενούς εκτός του τόπου κατοικίας του μόνο για άτομα ηλικίας μέχρι 18 ετών.

 Επιβάλλει γραφειοκρατικά για την αποζημίωση των μετακινήσεων των νεφροπαθών και των πασχόντων από μεσογειακή αναιμία να προσκομίζουνκάθε μήνα ιατρική γνωμάτευση του διευθυντή της υγειονομικής μονάδας που τους παρακολουθεί που θα πιστοποιεί την πάθηση και τον αριθμό τωναιμοκαθάρσεων-μεταγγίσεων.

Αυξάνει την αποζημίωση από 100ευρώ σε 150ευρώ για τις μετακινήσεις των πασχόντων από μεσογειακή αναιμία για μετάγγιση εκτός των γεωγραφικών ορίων του Νομού του τόπου κατοικίας του.

Άρθρο 11 – Νοσηλεία στο εξωτερικό

Μειώνει από τα 140 ευρώ στα 80 ευρώ τα έξοδα που καλύπτει για διαμονή και διατροφή του ασθενή, του συνοδού και σε περίπτωση μεταμόσχευσης και του δότη για όσο διάστημα δικαιολογημένα βρίσκονται εκτός νοσοκομείου.

 Μειώνει από 8000ευρώ σε 5000ευρώ το ποσό που αποζημιώνει για ταρίχευση και μεταφορά σορού αποβιώσαντος από το εξωτερικό στην Ελλάδα στις περιπτώσεις που δεν είχε μεταβεί εκεί για νοσηλεία ή δεν υπηρετούσε σε κάποια δημόσια θέση.

Άρθρο 13 – Μαιευτική περίθαλψη-ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή

 Προστέθηκε παράγραφος που ορίζει ότι για την αναγκαιότητα πραγματοποίησης ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής κ.λ.π και κάθε προσπάθεια ξεχωριστά απαιτείται προηγούμενη έγκριση από τις αρμόδιες Περιφερειακές Υγειονομικές Επιτροπές και τελική έγκριση από το ΑΥΣ. Επίσης δίνεται η δυνατότητα στο ΔΣ του ΕΟΠΥΥ να ορίζει τους όρους, τις ενδείξεις και τις προϋποθέσεις για την αναγκαιότητα της πραγματοποίησής της, καθώς και να συστήσει αρμόδια υγειονομική επιτροπή για την έγκριση αυτής.

Άρθρο 14 – Φυσικοθεραπείες-λογοθεραπείες-εργοθεραπείες-ψυχοθεραπείες

 Περιορίζονται από 12 σε 10 ο αριθμός των συνεδριών φυσικοθεραπείας που δικαιολογούνται δύο φορές το χρόνο ενώ μειώνεται και το ποσό αποζημίωσης από 20ευρώ σε 15ευρώ ανά συνεδρία.

 Σε ασθενείς που έχουν υποστεί αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, έχουν σοβαρά κινητικά προβλήματα απότοκα προσφάτων κακώσεων νωτιαίου μυελού και κρανιοεγκεφαλικών κακώσεων, σκλήρυνση κατά πλάκας κ.ά για να δικαιούνται θεραπείες καθορίζεται ως προϋπόθεση να μην έχουν νοσηλευτεί σε κλινική αποκατάστασης ή να μην έχουν παρακολουθήσει πρόγραμμα αποκατάστασης ως εξωτερικοί ασθενείς σε Κ.Α.Α ή Φ.Ι.ΑΠ. Στις παραπάνω περιπτώσεις ενώ αυξήθηκαν οι συνεδρίες φυσικοθεραπείας από 10 σε 12 το μήνα και για έξι μήνες στην ουσία περιορίζονται αφού απαλείφθηκε η δυνατότητα να παρατείνονται κατά περίπτωση έως 1 έτος. Επίσης περιορίζεται η διάρκεια χορήγησης των 8 συνεδριών λογοθεραπείας το μήνα σε τρεις από έξι μήνες. Ο ίδιος αριθμός συνεδριών και διάρκειας προβλέπεται και για τις εργοθεραπείες.

 Για φυσικοθεραπευτικές πράξεις κατ’ οίκον παραμένει η πρόβλεψη για 12 συνεδρίες το μήνα, μειώνεται όμως η αποζημίωση από 15 ευρώ σε 12 ευρώ ανά συνεδρία αλλά αυξάνεται η διάρκεια από 3 σε 6 μήνες.

Τέλος αφαιρέθηκε η δυνατότητα να χορηγούνται ανάλογα με την πάθηση με παραπεμπτικό θεράποντος ιατρού αντίστοιχης ειδικότητας και έγκριση ελεγκτή ιατρού λογοθεραπείες, εργοθεραπείες και ψυχοθεραπείες έως 20 συνεδρίες ανά είδος το μήνα. Παρέμεινε μόνο πρόβλεψη για χορήγηση μέχρι 4 συνεδρίες ψυχοθεραπείας το μήνα σε ασφαλισμένους που έχουν νοσηλευτεί στο παρελθόν σε μονάδες ψυχικής υγείας και δεν παρακολουθούν παράλληλα κάποιο πρόγραμμα.

Άρθρο 15 – Πρόσθετη περίθαλψη και θεραπευτικά μέσα. (ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ)

Επιβάρυνση εξολοκλήρου των ασφαλισμένων για θεραπευτικά μέσα και προθέσεις ευρείας χρήσης αξίας μέχρι 30 ευρώ. Ενδεικτικά τέτοια θεραπευτικά μέσα είναι νάρθηκες, βακτηρίες, αυχενικά περιλαίμια, μπαστούνια, επικάρπια, ειδικά καλσόν, ζώνες οσφύος και κήλης κ.ά Μέχρι σήμερα αποζημιωνόντουσαν από το πρώτο ευρώ με συμμετοχή 25%.

 Μείωση του ποσού για γυαλιά οράσεως από τα 140 ευρώ στα 100 ευρώ καθώς και αύξηση του χρόνου αντικατάστασης από τα 2 έτη στα 4 έτη. Για παιδιά έως 12 ετών η αντικατάσταση μπορεί να γίνεται κάθε 2 έτη όπως προβλεπόταν.

 Αυξήθηκε το ποσό αποζημίωσης για ακουστικά βαρηκοΐα από τα 400 ευρώ στα 600 ευρώ με την προϋπόθεση ότι ή τιμή μπορεί να προσαρμόζεται αυτόματα αν προκύψει διαφορετική από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης.

Σε αναπνευστικές συσκευές υψηλού κόστους (840 ευρώ – 7000 ευρώ) επιβλήθηκε συμμετοχή από 5%-25% ενώ προηγούμενα υπήρχε εγγύηση 20% που αποδιδόταν στον ασφαλισμένο με την επιστροφή της συσκευής. Επίσης καταργήθηκε η απόδοση ποσού μέχρι 150 € συνολικά, χωρίς συμμετοχή του ασφαλισμένου για αναλώσιμα υλικά (μάσκα, αναπνευστήρας) των παραπάνω συσκευών.

 Καταργήθηκε η κάλυψη ποσού 678 ευρώ για συσκευή μέτρησης χρόνου προθρομβίνης καθώς και ποσού 122 ευρώ για αναλώσιμα υλικά αυτής. Η συσκευή χορηγούνταν σε περιπτώσεις ασθενών με θρομβοφιλία, κολπική μαρμαρυγή κ.ά.

 Μειώθηκε από τα 200 ευρώ στα 50 ευρώ η αποζημίωση για προμήθεια ενδοστοματικών συσκευών για περιπτώσεις υπνικής άπνοιας.

Οι νέες συμμετοχές φαρμάκων

Ανακοινώθηκαν οι Νέες συμμετοχές φαρμάκων   
Παρακαλούνται οι συνάδελφοι να τις λάβουν υπ΄όψιν για να μην υπάρχουν προβλήματα στην συνταγογράφησή τους

48ΩΡΗ ΠΑΝΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ 6 ΚΑΙ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Αθήνα 2.11.2012

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

48ΩΡΗ ΠΑΝΙΑΤΡΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ 6 ΚΑΙ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ

Το Διοικητικό Συμβούλιο του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου προκηρύσσει 48ωρη πανιατρική απεργία την Τρίτη 6 και την Τετάρτη 7 Νοεμβρίου. Συμμετέχουμε στις κινητοποιήσεις δημοσιου, ιδιωτικού τομέα και επιστημονικών φορέων, ενάντια στα μέτρα που προωθεί η κυβέρνηση τη Δευτέρα 5 Νοεμβρίου.

Ολοι μαζί πρέπει να εμποδίσουμε την ψήφιση των νέων μέτρων που αποδυναμώνουν την οικονομία και τον λαό μας. Να μην επιτρέψουμε να περάσουν πολιτικές που επιβάλλονται από την τρόικα, εξαθλιώνουν τον λαό και αποδυναμώνουν κάθε ίχνος κοινωνικού κράτους.

Ζητούμε:

• Να αποσυρθεί άμεσα η τροπολογία που απορρίφθηκε από τη Βουλή, για την ένταξη των κλάδων υγείας του ΕΤΑΑ στον ΕΟΠΥΥ και επαναφέρεται την Δευτέρα μαζί με τη δέσμη των νέων μέτρων.
• Να αποσυρθούν τα μέτρα άγριας φορολόγησης των ελευθερων επαγγελματιών, ιατρών με υψηλό συντελεστή φορολόγησης από το 1 ευρώ, καθώς και τα υψηλά τέλη επιτηδεύματος, τα οποία βάζουν ταφόπλακα στη λειτουργία μικρών και μεσαίων ιδιωτικών ιατρείων και οδηγούν τους νέους ιατρούς στην ανεργία ή την μετανάστευση.
• Να μην προχωρήσουν οι ρυθμίσεις για περικοπή του μισθολογίου των νοσοκομειακών ιατρών, αφού με τις σημαντικές μειώσεις που ήδη έχει υποστεί το μισθολόγιο, ακόμη μία μείωση θα αποδυναμώσει περαιτέρω τη λειτουργία τους καθώς και θα εντείνει το πρόβλημα επιβίωσής τους.
• Να χρηματοδοτηθεί επαρκώς το δημόσιο σύστημα υγείας και ο ΕΟΠΥΥ, ο οποίος είναι έτοιμος να καταρρεύσει και να εξοφληθούν άμεσα οι πάροχοι υγείας
• Να εξοφληθούν οι οφειλές των ασφαλιστικών ταμείων, που εντάχθηκαν στον ΕΟΠΥΥ, προς τους ιατρούς
• Να γίνει άμεσα συμψηφισμός των οφειλών του κράτους προς τους ιατρούς, με τις οφειλες των ιατρών προς το κράτος, όπως έχει υποσχεθεί ο αρμόδιος υπουργός Οικονομικών
• Να σταματήσει ο εμπαιγμός, ο διασυρμός και η κατασυκοφάντηση των ιατρών από πολλά όργανα της πολιτείας, που προσπαθούν να βρουν εξιλαστήρια θύματα των αποτυχημένων πολιτικών τους

Καλούμε όλους τους ιατρούς, τον επιστημονικό κόσμο της χώρας, αλλά και τους πολίτες να ενώσουμε τις φωνές και τις δυνάμεις μας για να αποτρέψουμε τις πολιτικές της τρόικας και των μνημονίων, προκειμένου να μη βιώσουμε μεγάλη ανθρωπιστική κρίση, να μη δούμε μία κοινωνία που θα παλεύει καθημερινά να καλύψει στοιχειώδεις ανάγκες της αγοράζοντας με με το πενιχρό εισόδημά της, υπηρεσίες που είναι υποχρεωμένο να προσφέρει το κράτος.

Για τον Π.Ι.Σ

Ο Πρόεδρος                                   Ο Γ. Γραμματέας

Μ. ΒΛΑΣΤΑΡΑΚΟΣ                      Κ.ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΣ

 

Η απελευθέρωση του Ιατρικού Επαγγέλματος

Αγαπητοί συνάδελφοι,

Με την «απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος» που επέβαλε ο προηγούμενος υπουργός Υγείας με τον νόμο 3919/2011 και τις εφαρμοστικές εγκυκλίους που εξέδωσε διέπραξε ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά και νομικά του ατοπήματα για τα οποία κάποια στιγμή θα χρειαστεί να λογοδοτήσει.  Σε αντιδιαστολή με ότι συμβαίνει στην Ευρώπη και με ότι εξαιρεί η ευρωπαϊκή οδηγία Bolkenstein (2006/123/ΕΚ) νομοθέτησε την δυνατότητα κάθε συναδέλφου να εργάζεται ιδιωτικά ανοίγοντας ιατρείο (ΠΦΥ) σε περισσότερες από μια περιοχές /πόλεις  επιτρέποντας ουσιαστικά την ανεξέλεγκτη εξάπλωση μικρών ή μεγάλων εταιριών , ή μεμονωμένων ιατρών που έχουν σαν μοναδικό σκοπό το πρόσκαιρο κέρδος , την οικονομική αφαίμαξη των τοπικών κοινωνιών και την υποτίμηση των ήδη παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός σύλλογος έχει κάνει τις απαραίτητες εκείνες νομικές ενέργειες για να ακυρώσει την πραξικοπηματική αυτή πολιτική  ως αντισυνταγματική και αντίθετη στην ευρωπαϊκή νομοθεσία και νομολογία καταθέτοντας προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Η άρση των περιορισμών στην άσκηση του ιατρικού επαγγέλματος που επέρχεται με τον Ν. 3919/2011 προσκρούει σε μία πλειάδα συνταγματικών διατάξεων(παραβιάζεται η συνταγματικά προστατευόμενη ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας και της οικονομικής ελευθερίας (άρθρο 5), όπως παραβιάζεται και η συνταγματική αρχή της αναλογικότητας)

 και έρχεται σε σύγκρουση με τον Κώδικα Άσκησης του Ιατρικού επαγγέλματος, τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας.

Με την απελευθέρωση του ιατρικού επαγγέλματος, χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ιδιομορφίες της ελληνικής επικράτειας, τίθεται σε κίνδυνο η δημόσια υγεία.

 Ωστόσο ο καθένας από εμάς θα πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε τέτοιες προσπάθειες να είναι ατελέσφορες και να αποκαρδιώσουν κάθε επίδοξο συνάδελφο. Ήδη στην περιοχή μας έχουν προχωρήσει στην δημιουργία νέων ιατρείων συνάδελφοι από άλλες πόλεις ενώ υπάρχει έντονο ενδιαφέρον από πολλούς άλλους. Το φαινόμενο θα προκαλέσει ένα πλασματικό κορεσμό γεγονός που θα αποθαρρύνει νέους ιατρούς   να εργαστούν και να ζήσουν στην πόλη μας , θα δημιουργήσει υπόγειες σκοτεινές διασυνδέσεις εταιριών με ιατρούς και διοχέτευση ασθενών σε γνωστά ιδιωτικά κέντρα διογκώνοντας την κατά κεφαλή ιατρική δαπάνη με προκλητή ζήτηση άχρηστων ιατρικών υπηρεσιών . Με λίγα λόγια ο ιατρικός υδροκεφαλισμός των μεγάλων πόλεων και όπου εδρεύουν  Ιατρικές σχολές θα εκτονωθεί εις βάρος των μικρότερων χωρίς ουσιαστικά να ωφελείται η τοπική κοινωνία και ο ασθενής,  μια και η κατ΄επίφαση βελτίωση των υπηρεσιών υγείας με αύξηση της προσφοράς είναι ψευδεπίγραφη καθώς η μείωση των αποστάσεων έχει δώσει την δυνατότητα πρόσβασης των περισσοτέρων σε εξειδικευμένες και περισσότερες υπηρεσίες υγείας όταν αυτό  καθίσταται αναγκαίο.

Θεωρούμε ύψιστης σημασίας την απομόνωση τέτοιων κινήσεων και την στηλίτευση τους καθώς η απόφασή μας να ζήσουμε και να εργαστούμε σε αυτό τον τόπο είναι πορεία ζωής και δεν πρέπει να αφήσουμε τους ευκαιριακούς συναδέλφους να ευδοκιμήσουν αλλά να τους δείξουμε ότι όσο ανυποχώρητοι είμαστε σε αυτούς τόσο φιλόξενοι γινόμαστε σε εκείνους που επιθυμούν να ακολουθήσουν την δική μας πορεία.

Νέα λίστα κοστολόγησης ιατρικών πράξεων

Έχει κυκλοφορήσει στο διαδίκτυο η κάτωθι νέα λίστα κοστολόγησης των ιατρικών πράξεων. Την δημοσιεύω με κάθε επιφύλαξη για την εγκυρότητά της: http://www.iatropedia.gr/articles/read/3024

Υπερ-θεραπευτική Iατρική: Ένα αδιέξοδο μοντέλο

Σχολιαστής

Ιστολόγιο κοινωνικού, πολιτικού, πολιτιστικού σχολιασμού

 

Υπερ-θεραπευτική Iατρική: Ένα αδιέξοδο μοντέλο

«Ένας 73χρονος άνδρας με ματαστατικό καρκίνο των πνευμόνων δήλωσε στους ιατρούς του ότι δεν επιθυμούσε περαιτέρω παρεμβατικές διαγνωστικές εξετάσεις και θεραπείες, Οι ιατροί του συμβουλεύτηκαν έναν ψυχίατρο που γνωμοδότησε ότι ο ασθενής βρισκόταν σε ‘‘άρνηση’’ σχετικά με την ασθένεια του. Κατόπιν πίεσης από τους ιατρούς και την οικογένεια του ο ασθενής συναίνεσε σε περαιτέρω παρεμβατικό διαγνωστικό έλεγχο και θεραπείες (συμπεριλαμβανομένης της τοποθέτησης ενός σωλήνα γαστροστομίας) για να αποβιώσει μετά από 47 ημέρες επώδυνων και εξαντλητικών παρεμβάσεων. Kατά πάσα βεβαιότητα, δεν ήταν ο ασθενής σε ‘‘άρνηση’’, αλλά οι ιατροί του»[1].

Πρόκειται για ένα (μεταφρασμένο) απόσπασμα από την εισαγωγή ενός εξαιρετικά ενδιαφέροντος άρθρου της δημοσιογράφου Jeanne Lenzer, με τίτλο Unnecessary care: are doctors in denial and is profit driven healthcare to blame? [Aχρείαστη (άχρηστη) φροντίδα: βρίσκονται οι ιατροί σε άρνηση και ευθύνεται η καθοδηγούμενη από το κέρδος φροντίδα υγείας;], που δημοσιεύθηκε στο πολύ έγκυρο επιστημονικό-ιατρικό περιοδικό British Medical Journal (ΒΜJ), και που αποτέλεσε έναυσμα αλλά και βασική πηγή πληροφοριών για το σημείωμα που ακολουθεί.

 
   Το ζήτημα της «υπερβολικής» άσκησης ιατρικής, είτε στο διαγνωστικό, είτε στο θεραπευτικό σκέλος, είναι ένα ακανθώδες και πολύπλοκο ζήτημα με προεκτάσεις ιατρικές, δημόσιας υγείας, ηθικές, (βιο)φιλοσοφικές και οικονομικές. Δεν είμαι καν βέβαιος, ότι ο καταλληλότερος για να το προσεγγίσει -για λόγους αρχής και της απαιτούμενης αμεροληψίας- είναι ένας ιατρός (όπως ο γράφων), εντούτοις θα το επιχειρήσω, γιατί νομίζω ότι η συζήτηση αυτή επείγει να ανοίξει και στην χώρα μας, και όχι μόνο εντός της ιατρικής κοινότητας (εκεί θα έπρεπε να είναι εκ των «ων ουκ άνευ»).

   Οι ιατροί, σε γενικές γραμμές, εκπαιδεύονται να πιστεύουν ότι η πάση θυσία αναβολή του θανάτου, έστω και για λίγες ημέρες είναι επιτακτικό τους καθήκον, και ότι κάθε διαθέσιμο μέσο (και τεχνολογία) οφείλει να χρησιμοποιηθεί για την επίτευξη του σκοπού αυτού. Σε πολλές περιπτώσεις, αυτή η πρακτική και η συμπεριφορά συνιστά ένα είδος επιστημονικής και ηθικής αυταπάτης που συσχετίζεται όμως με επίταση του μαρτυρίου των ασθενών, αναποτελεσματική αντιμετώπιση του πόνου τους και χαμένο -και όχι κερδισμένο χρόνο- στις τελευταίες μάλιστα (και ίσως πολυτιμότερες) ημέρες και ώρες του βίου. Εξηγούμαι: εκατομμύρια άνθρωποι ζουν τις εσχατιές της ζωής τους σε κατά τεκμήριο ψυχρά, αφιλόξενα, συναισθηματικά αποστειρωμένα νοσοκομειακά περιβάλλοντα, ενίοτε υπό συνθήκες αμφισβητούμενης προσωπικής αξιοπρέπειας και παρατεινόμενης αγωνίας, ενώ θα μπορούσαν (ή και θα επιθυμούσαν) να περατώσουν τον βίο τους στη γνώριμη, στοργική ατμόσφαιρα του σπιτικού τους, αφιερώνοντας τον χρόνο που τους απομένει στους οικείους και τους αγαπημένους τους. Αν δεί κανείς το θέμα με νούμερα, τα στοιχεία δείχνουν ότι το 65% των θανάτων στις Η.Π.Α. συμβαίνουν πλέον σε νοσοκομεία. Πρόκειται για μια μείζονα πολιτισμική αλλαγή σε σχέση με όσα ίσχυαν προ ολίγων δεκαετιών, μια αλλαγή όχι απαραίτητα επί τα βελτίω.

   Το πρόβλημα βέβαια της υπερ-θεραπευτικής ιατρικής δεν περιορίζεται μόνο στους ασθενείς που βρίσκονται κοντά στον θάνατο. Οι ιδιαίτερα επιθετικές θεραπευτικές πρακτικές υπολογίζεται ότι προκαλούν 30000 θανάτους  μόνον στους ασφαλισμένους του Medicare στις Η.Π.Α.. Συνολικά, οι μη απαραίτητες (ή και επιβλαβείς) ιατρικές παρεμβάσεις εκτιμάται ότι απορροφούν το 10-30% των δαπανόμενων κονδυλίων για υπηρεσίες υγείας στις Η.Π.Α. ή (κρατηθείτε) ...190-610 δις ευρώ ετησίως [2]. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι υπάρχει μια μορφή επιδημίας διενέργειας σφόδρα αμφισβητούμενης ωφέλειας χειρουργικών επεμβάσεων (οι αμυγδαλεκτομές π.χ. έχουν αυξηθεί χωρίς προφανή λόγο 74% μεταξύ του 1996 και του 2006 στις Η.Π.Α.), ενώ καταγράφεται υπερβολική και εκτός ενδείξεων διενέργεια και εργαστηριακών και απεικονιστικών εξετάσεων. Σημαντικοί επιστήμονες, όπως ο Bernard Lown (εφευρέτης του καρδιακού απινιδωτή, εφεύρεση που έχει σώσει εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές, και για την οποία έχει τιμηθεί με Νόμπελ) εκφράζουν ζωηρές ανησυχίες για τη διαμορφούμενη κατάσταση, ενώ άλλοι όπως η καρδιολόγος Rita Redberg, εκδότης του σημαντικού ιατρικού περιοδικού Archives of Internal Medicine, αμφισβητούν ευθέως τις ακολουθούμενες πρακτικές (π.χ. τη μαζική διενέργεια αξονικών τομογραφιών καρδιάς, τους γενικευμένους ελέγχους για καρκίνο σε ασθενείς άνω των 75 ετών, και τις εκλεκτικές αγγειοπλαστικές των στεφανιαίων σε ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο). Ειδικά για την τελευταία περίπτωση (τα λεγόμενα «μπαλλονάκια», με τοποθέτηση ενδοστεφανιαίων προθέσεων-stents), υπάρχουν δεδομένα ότι περίπου οι μισές από τις περιπτώσεις που διενεργούνται είναι είτε ακατάλληλες, είτε αμφιβόλου οφέλους για τον ασθενή [3]. Εδώ μάλιστα υπάρχει και ένα μείζον ηθικό και ιατρο-νομικό θέμα, ανεπαρκούς ή/και παραπλανητικής ενημέρωσης των ασθενών, καθώς οι περισσότεροι (αν όχι όλοι) οι ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο, που υποβάλλονται σε αγγειοπλαστικές, θεωρούν ότι αυτό γίνεται για να παραταθεί η ζωή τους (κάτι που καμία κλινική μελέτη δεν έχει δείξει)[4]. Η δύναμη της εικόνας ενός στενωμένου αγγείου είναι καταλυτική, και σχεδόν ποτέ δεν δίδονται περισσότερα στοιχεία ή διευκρινήσεις...

   Τα αίτια για τα ανωτέρω περιγραφέντα φαινόμενα περιλαμβάνουν τον φόβο των ιατρών να κατηγορηθούν (ή/και να διωχθούν) για πλημμελή φροντίδα, την κατευθυνόμενη από την προσφορά ζήτηση ιατρικών υπηρεσιών (ο ιατρός είναι ο μοναδικός ίσως επαγγελματίας που «δημιουργεί» ο ίδιος, με την «αυθεντία» του, ζήτηση για τις υπηρεσίες που προσφέρει), την έλλειψη γνώσεων, την επιδίωξη υπερβολικών κερδών, την κατευθυνόμενη έρευνα, τις απαιτήσεις των πλημμελώς ή διαστρεβλωμένα ενημερωμένων ασθενών, ακόμη και τη σύγκρουση οικονομικών συμφερόντων (conflict of interest) των κορυφαίων ιατρών, μελών των επιτροπών που συντάσσουν τις κατευθυντήριες οδηγίες άσκησης της ιατρικής (practice guidelines). H ιατρική, ως εκπαιδευτική διαδικασία, αλλά και ως επαγγελματική πρακτική σχετίζεται αποκλειστικά με τη δράση και την πράξη. Οι φοιτητές μαθαίνουν μόνο πως να κάνουν πράγματα και όχι και πως και πότε να μην κάνουν, ενώ οι ιατροί πληρώνονται επίσης πολύ περισσότερο για τις ιατρικές πράξεις στις οποίες προβαίνουν, παρά όταν συστήνουν μια σοφότερη -ενίοτε- συντηρητική τακτική προσεκτικής αναμονής και παρακολούθησης (watchful waiting). H απουσία του ηθμού μιας καλά οργανωμένης και επαρκώς χρηματοδοτούμενης πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δομημένης πάνω σε ένα δίκτυο επαρκώς εκπαιδευμένων οικογενειακών ιατρών και η απευθείας πρόσβαση σε υπερ-εξειδικευμένους ιατρούς που προσφέρουν αντιστοίχως υπερ-εξειδικευμένες υπηρεσίες επιτείνει τη στρέβλωση. Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντική η επίπτωση του τρόπου με τον οποίο διεξάγεται η ιατρική έρευνα. Το 80% των διεξαγόμενων κλινικών μελετών χρηματοδοτούνται από τη φαρμακευτική βιομηχανία. Δεν είναι κακό να διεξάγουν έρευνες οι φαρμακοβιομηχανίες, το αντίθετο μάλιστα. Με την έρευνα τους προάγουν την επιστήμη και τα επιτεύγματα της. Η κατευθυνόμενη όμως από τις φαρμακοβιομηχανίες έρευνα απαντά κυρίως στα ερωτήματα που εκείνες θέτουν και που αυτονόητα σχετίζονται με τα -καλώς εννοούμενα- συμφέροντα τους. Δεν μπορεί αυτού του τύπου η έρευνα να απαντήσει σε όλα τα κρίσιμα ερωτήματα που απασχολούν την ιατρική κοινότητα και τις υγειονομικές αρχές. Έτσι μαθαίνουμε τι δουλεύει, αλλά πολύ σπανιότερα τι δεν δουλεύει, μαθαίνουμε ποιο φάρμακο υπερέχει του placebo (εικονικού φαρμάκου), αλλά πολύ σπανιότερα ποιο φάρμακο υπερέχει των άλλων φαρμάκων και με τι σχέση κόστους-οφέλους, βομβαρδιζόμαστε από δεδομένα (data) που αφορούν φάρμακα και παίρνουμε ελάχιστες πληροφορίες για την αποτελεσματικότητα χειρουργικών πρακτικών -οι τυχαιοποιημένες μελέτες για τις χειρουργικές επεμβάσεις σπανίζουν, δημοσιεύονται κυρίως «σειρές» ασθενών (registries)-, μαθαίνουμε για το πιθανό όφελος ακριβών και πολύπλοκων θεραπειών, αλλά δύσκολα θα χρηματοδοτηθεί μια μελέτη για τα πιθανά οφέλη π.χ. της σωματικής άσκησης στην καρδιακή ανεπάρκεια. Δίπλα λοιπόν στην χρηματοδοτούμενη από τη βιομηχανία έρευνα, χρειάζεται και η δημόσιας χρηματοδότησης έρευνα. Τα χρήματα που θα δαπανηθούν μπορούν δυνητικά να προκαλέσουν υπερ-πολλαπλάσιο όφελος και να βελτιώσουν σημαντικά το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών και την επιστημονική τεκμηρίωση των ιατρικών πρακτικών.

    Τα περισσότερα στοιχεία που παρατέθηκαν αφορούν τις Η.Π.Α.. Εκεί τουλάχιστον κάποιοι μετρούν και αξιολογούν και ο διάλογος διεξάγεται και με επίκληση στοιχείων και δεδομένων, αλλά βεβαίως και με πληρωμένες από μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες διαφημιστικές καμπάνιες. Έχει μάλιστα -και υπό το βάρος της οικονομικής κρίσης- αρχίσει να διαμορφώνεται μια ισχυρή τάση ελέγχου των πρακτικών της υπερ-θεραπευτικής ιατρικής σε μέρος του ακαδημαϊκού κόσμου και της ιατρικής κοινότητας αλλά ακόμη και σε οργανώσεις ασθενών (PharmedOut Initiative-Georgetown University Medical Center, Ιnternational Healthy Skepticism Project, Citizens for Patient Safety κ.α.). Στη χώρα μας ιδιαίτερα στατιστικά δεδομένα δεν υπάρχουν, αλλά αποτελεί μάλλον κοινό τόπο ότι υπερβολική, ακατάλληλη και επιβλαβής για τη δημόσια υγεία χρήση ιατροφαρμακευτικών υπηρεσιών ασκούνταν επί σειρά ετών. Η Ελλάδα ήταν π.χ. το 2009 πρώτη παγκοσμίως (με διαφορά από τη δεύτερη) χώρα σε διενέργεια αξονικών και μαγνητικών τομογραφιών αναλογικά με τον πληθυσμό της, βρίσκεται ψηλότερα από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες σε διενέργεια καισαρικών τομών, ενώ η φαρμακευτική δαπάνη είχε ξεφύγει κάθε ελέγχου (και λογικής). Αν στις Η.Π.Α. το πρόβλημα εκκινούσε από τις στρεβλώσεις που δημιουργεί η άνευ ελέγχου λειτουργία της «αγοράς» και της επιδίωξης του κέρδους  σε ένα σχεδόν απολύτως ιδιωτικό (και κραυγαλέα άνισο) ασφαλιστικό  σύστημα και σύστημα υγείας (στον χώρο της υγείας εκ των πραγμάτων η «αγορά», οι «νόμοι» της και ο «ανταγωνισμός» δεν επαρκούν για την «αυτορρύθμιση» του χώρου, της ζήτησης και των τιμών), στην «κοινωνικοποιημένη» Ελλάδα της μεταπολίτευσης το κόστος της σπατάλης, του ανορθολογισμού, και της ακραίας διαφθοράς στον χώρο της υγείας μετακυλίονταν χαζοχαρούμενα -αν και όχι αποκλειστικά, γιατί και οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας είναι πολύ υψηλές στη χώρα μας- στα χρεοκοπημένα πλέον ασφαλιστικά ταμεία.

    Πρέπει να συνειδητοποιηθεί, ότι η υπερ-θεραπευτική και η υπο-θεραπευτική ιατρική είναι δύο όψεις του ίδιου, κάλπικου, νομίσματος. Οι πόροι δεν είναι ατελείωτοι, ακόμη και στις πλουσιότερες των κοινωνιών. Οι ακριβές, αμφιβόλου χρησιμότητας ή/και επιβλαβείς εξετάσεις και θεραπείες που εφαρμόζονται στον ασθενή που δεν τις χρειάζεται, στερούν απολύτως αναγκαίες διαγνωστικές και θεραπευτικές παρεμβάσεις από κάποιον άλλο, του οποίου η ζωή ίσως εξαρτάται από αυτές. Η ευθύνη των ιατρών ως επιστημόνων, αλλά και ως πολιτών είναι διεθνώς πολύ μεγάλη, στην δε χώρα μας απολύτως κρίσιμη. Το εν Ελλάδι ασφαλιστικό και υγειονομικό σύστημα τελεί υπό κατάρρευση, οι αμείλικτες μνημονιακές επιταγές οδηγούν σε κρίση ενδεχομένως ανθρωπιστική, και η ιατρική κοινότητα οφείλει τάχιστα να κάνει την αυτοκριτική της, να αναπροσαρμόσει τις πρακτικές της, να κάνει τις κατάλληλες ιεραρχήσεις, να κατανείμει κατά το δυνατόν ορθολογικότερα δυνάμεις και πόρους, βοηθώντας όπως μπορεί μια απελπισμένη κοινωνία ανήμπορων και βιαίως πληβειοποιούμενων συνανθρώπων.

   Θα κλείσω με τα λόγια του καρδιoλόγου του πανεπιστημίου του Harvard και προέδρου του ιδρύματος καρδιαγγειακής έρευνας Lown, Vikas Saini: «Αν τίποτα δεν αλλάξει, σε οικονομικό επίπεδο βρίσκομαστε σε μια μη διατηρήσιμη πορεία, αλλά σε ηθικό επίπεδο  η κλινική ιατρική κοινότητα θα έχει χάσει τα ηθικά της ερείσματα. Αν δεν μπορέσουμε να ελέγξουμε αυτό το πρόβλημα και το αφήσουμε να καταναλώνει όλο και περισσότερους από τους διαθέσιμους πόρους, βλάπτοντας παράλληλα την υγεία των ασθενών μας, δεν θα έχουμε πλέον πόρους για να διαθέσουμε για να θεραπεύσουμε ασθενείς που πραγματικά έχουν ανάγκη, ούτε θα έχουμε την αξιοπιστία και το κύρος να τοποθετηθούμε όπως απαιτείται, όταν θέματα σαν αυτό θα εγείρονται. Και θα εγείρονται...ξανά, και ξανά, και ξανά...Γιατί η τεχνολογία εξελίσσεται, και πρέπει να κατανοήσουμε, πως να χρησιμοποιούμε την τεχνολογία κατάλληλα. Δεν μπορούμε να το κάνουμε αδιακρίτως. Αν δεν το καταφέρουμε, η τεχνολογία θα κυριαρχήσει επί των ανθρώπων, και αυτός είναι ένας κόσμος, τον οποίο κανείς δεν θα έπρεπε να επιθυμεί...».

Βιβλιογραφικές αναφορές:

1. Morrison RS, Meier DE, Cassel CK. When too much is too little. N Engl J Med
1996;335:1755-9.
2. Cassel CK, Guest JA. Choosing wisely: helping physicians and patients make smart
decisions about their care. JAMA 2012;307:1801-2.²

3. Chan PS, Patel MR, Klein LW, Krone RJ, Dehmer GJ, Kennedy K, et al. Appropriateness
of percutaneous coronary intervention. JAMA 2011;306:53-61.

5. Brownlee S. Overtreated: why too much medicine is making us sicker and poorer.
Bloomsbury, 2007.
 

τελικό προσχέδιο του νέου κανονισμού του ΕΟΠΥΥ

Δημοσιοποιήθηκε το τελικό προσχέδιο του νέου κανονισμού του ΕΟΠΥΥ. Μπορείτε να τον διαβάσετε στο link "Νέος κανονισμός ΕΟΠΥΥ" και θα ακολουθήσουν οι παρατηρήσεις και οι διαφορές του σε σχέση με τον προηγούμενο.